Asa sağ elle, dik olarak tutulmalıdır, yere bırakırsan vay haline, zaten koyacak yer bulamazsın, tahtın ya, ne bileyim, bir bardağı, bir kül tablasını, bir telefonu koyabileceğin masa, konsol ya da sehpa yoktur; taht, dar ve dik basamakların üzerinde, her şeyden ayrı durur, düşürdüğün her şey yuvarlanır gider ve bir daha asla bulamazsın. Asa elinden kayarsa vay haline, ayağa kalkman, asayı almak için tahttan inmen gerekecektir, kral dışında kimse dokunamaz ona. Bir kralın bir mobilyanın altına yuvarlanan asaya ya da eğildiğinde başından kolaylıkla kayıp düşebilecek taca ulaşmak için yere uzanması da doğrusu pek hoş olmaz.
Kolunu tahtın koluna dayayabilirsin, böylece yorulmamış olur: Asayı tutan sağ elinden söz ediyorum hala. Sol ele gelince o serbest kalır: İstiyorsan, kendini kaşıyabilirsin. Kimi zaman kakım harmani boynunda bir kaşınma hissi yaratır, sonra bu his sırtına doğru yayılıp bütün bedenini sarar. Minderin kadifesi de, ısındığında, kaba etlerde, kalçalarda kaşınma hissi yaratır. Neren kaşınıyorsa, parmaklarını oraya götürmekten, altın tokalı kemerini çözmekten, yakanı nişanlarını, püsküllü omuzluklarını yana kaydırmaktan çekinme. Kralsın, kimse ağzını açıp tek söz edemez, yok bir de etselerdi bari.
Başını hareket ettirmemelisin; unutma, taç başının tepesinde dengede durur; rüzgarlı bir günde taktığın başlık gibi kulaklarına kadar çekemezsin onu. Taç, onu ayakta tutan tabana oranla daha geniş bir kubbe biçiminde son bulur, bu da dengesinin sağlam olmadığı anlamına gelir. Uyuklayacak, çeneni göğsüne yaslayacak olursan, yere yuvarlanıp paramparça olur; çünkü kırılgandır, özellikle pırlantalarla bezeli altın telkâri kısımları. Kaymak üzere olduğunu hissettiğin an, başını hafifçe oynatarak tacın konumunu düzeltecek kadar uyanık olmalısın; ama çok ani bir hareketle doğrulmamaya dikkat etmelisin, yoksa tacın, işli perdeleri ona sürünen sayvana çarpar. Kısacası, kişiliğinin doğal bir parçası olduğu varsayılan krallara özgü duruşu korumalısın.
Kaldı ki, o kadar didinmenin alemi ne? Kralsın, arzu ettiğin her şey zaten senin. Bir parmağını kaldır yeter. Yiyecek, içecek, çiklet, kürdan, her marka sigara, hepsi gümüş bir tepside ayağına gelir. Uykun geldiğinde, taht rahattır, kılıfı yumuşacık maddelerle doludur, görünüşte her zamanki konumunu koruyarak gözlerini yumman, tahtın arkalığına kendini bırakman yeterlidir. Uyanık ya da uykuya dalmış olman hiçbir şeyi değiştirmez, kimse farkına varmaz bunun. Tuvalet ihtiyacına gelince, adına yaraşır her tahtta olduğu gibi, tahtta bir delik bulunduğunu herkes çok iyi bilir; günde iki kez gelip oturağı değiştirirler, koku varsa daha da sık.
Uzun sözün kısası, herhangi bir biçimde yer değiştirmen gerekmesin diye her türlü önlem alınmıştır. Hareket edecek olursan, hiçbir şey kazanamaz, her şeyini yitirirsin. Ayağa kalkar, birkaç adım olsun uzaklaşır, bir an bile tahtı gözden yitirirsen, döndüğünde tahta oturmuş bir başkasıyla karşılaşmayacağını kim garanti edebilir? Ola ki sana benzeyen, tıpatıp benzeyen birisiyle! Şimdi gel de kanıtla, kral o değil, benim diye! Bir kralın ayırt edici özelliği, tahtta oturması, tacını ve asasını taşımasıdır. Madem bu vasıflar senin elinde, en iyisi bir an bile uzaklaşma onlardan.
Bacakları gevşetme, karıncalanma ve eklem tutulmasını önleme sorunu var: Doğru, önemli bir rahatsızlıktır bu. Ama her zaman tekme atar gibi ayaklarını oynatabilir, dizlerini kaldırabilir, taht üzerinde büzülüp oturabilir, bağdaş kurabilirsin, tabi kısa sürelerle, devlet meseleleri buna izin verdiğinde. Her akşam ayaklarını yıkamakla görevli kimseler gelip, çeyrek saat süreyle çizmelerini çıkarırlar; sabahları, kokuları gidermekle görevli olanlar, koltukaltlarını kokulu pamuk parçalarıyla ovarlar.
Tensel arzulara kapılabileceğin olasılığı da öngörülmüştür. En heybetlilerinden en zayıflarına, gereğince seçilip eğitilmiş olan saraylı hanımlar, sırayla tahtın basamaklarını çıkıp geniş, şeffaf ve uçuşan etekleriyle titreyen dizlerine yaklaşmak üzere emrine amadedir. Sen tahtta dururken ve onlar kendilerini sana önden, arkadan ve yandan sunarken yapabileceğin çeşitli şeyler vardır, bunları hemen yapıp işini bitirebilir veya krallığının yükümlülükleri sana yeterince boş zaman tanıyorsa, daha uzun keyfedebilir, mesela kırk beş dakikanı bu işe ayırabilirsin; bu durumda, müzisyenler iç gıcıklayıcı ezgiler çalarken, kralın mahremiyetini yabancı gözlerden uzak tutmak için sayvanın perdelerini kapaman uygun olur.
Kısacası, bir kez tacını giyip hükümdar olduktan sonra, hiç hareket etmeden, gece gündüz, tahtta oturman kendi yararınadır. Geçmiş bütün yaşamın kral olmayı beklemekle geçmişti; artık kralsın; tek yapman gereken, krallık etmek. Krallık etmek dediğin de, bu öteki uzun bekleyişten başka nedir ki? Tahttan indirileceğin anı, tahtı, asayı, tacı, kelleni yitireceğin anı beklemekten başka. (…)
Jaguar-Güneş Altında. Italo Calvino. YKY. Çeviren: Kemal Atakay. 2007.